Beck Anksiyete Envanteri (BAI)

Özet

Beck Anksiyete Envanteri (BAI), Beck ve arkadaşları tarafından anksiyete belirtilerini depresif belirtilerden daha ayırt edilebilir biçimde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek özellikle bedensel uyarılma, korku ve panik benzeri belirtilere duyarlıdır.

Her madde son bir haftadaki anksiyete belirti şiddetini sorgular. Ölçek, somatik anksiyete belirtilerini güçlü biçimde örnekler; nefes darlığı, çarpıntı, titreme, baş dönmesi, ölüm korkusu, gevşeyememe ve kontrol kaybı korkusu gibi belirtiler öne çıkar.

Uygulama ve Madde Dökümü

Uygulama türü

• Özbildirim ölçeğidir

Uygulama formatı

• 21 maddelik, 4 seçenekli Likert tipi yapıdadır

Uygulama süresi

• Yaklaşık 5-10 dakika

Madde sayısı

• 21 madde

Madde tipi

• Her madde son bir haftadaki anksiyete belirtisi şiddetini sorgular

Zaman çerçevesi

• Bugün dahil son 1 hafta

Seçenekler ve puan karşılıkları

• 0 = Hiç / rahatsız etmedi
• 1 = Hafif
• 2 = Orta
• 3 = Ciddi / şiddetli

Konu başlıkları

• Bedensel uyarılma
• Panik benzeri belirtiler
• Korku ve kontrol kaybı
• Otonom belirtiler

Puanlama

• Her madde 0 ile 3 arasında puanlanır
• Toplam puan, tüm maddelerin toplanmasıyla elde edilir
• Teorik puan aralığı: 0-63
• Puan yükseldikçe anksiyete belirti şiddeti artar

Şiddet bantları

• 0-7: Minimal / düşük
• 8-15: Hafif
• 16-25: Orta
• 26-63: Şiddetli

Bu bantlar pratik yorumlama kolaylığı sağlar; ancak tanısal cut-off ile aynı şey değildir.

Alt ölçek yapısı

• Klinik kullanımda çoğunlukla toplam puan kullanılır
• Faktör yapısı literatürde tutarlı değildir; iki faktörlü, dört faktörlü ve ikinci-düzey genel faktör modelleri bildirilmiştir

Klinik Kullanım

BAI özellikle şu durumlarda yararlıdır:

• Başlangıç değerlendirmesinde belirti şiddetini hızlı görmek
• Tedavi boyunca değişimi izlemek
• Panik ve bedensel uyarılma ağırlıklı anksiyete belirtilerini nicelleştirmek
• Araştırmalarda standartlaştırılmış anksiyete ölçümü yapmak

Birlikte düşünülebilecek araçlar

• GAD-7: Yaygın anksiyete belirtileri için
• STAI: Durumluk ve sürekli kaygı ayrımı için
• HAM-A: Klinisyen derecelendirmeli anksiyete değerlendirmesi için
• Klinik görüşme ve yapılandırılmış tanı araçları

Yorumlama notları

• Ölçek somatik belirtilere duyarlıdır
• Panik benzeri tabloları güçlü yakalayabilir
• Kardiyovasküler, vestibüler veya solunumsal yakınmaları olan tıbbi hastalarda puanlar anksiyete dışı nedenlerle de yükselebilir
• Yaygın endişe baskın, bilişsel ağırlıklı kaygı tablolarında tek başına yeterli olmayabilir

Psikometrik Özellikler

Özellik	Değer	Kaynak
İç tutarlılık	α = .92	Beck et al., 1988
Kısa dönem test-tekrar test	r = .75 (1 hafta)	Beck et al., 1988
İç tutarlılık (Fydrich)	α = .94	Fydrich et al., 1992
Test-tekrar test (Fydrich)	r = .67 (11 gün)	Fydrich et al., 1992
Yakınsak geçerlik	STAI ile güçlü ilişki	Beck et al., 1988
Ayırt edici geçerlik	Depresyondan ayrıştırma desteklenmiştir	Fydrich et al., 1992
Faktör yapısı	Dört faktörlü eğik model	Osman et al., 1997
Yaşlı psikiyatri hastaları	Somatik ve öznel anksiyete faktörleri	Kabacoff et al., 1997
Türkçe form	α = .93, iki faktörlü yapı	Ulusoy et al., 1998
Türkçe derleme	Cronbach α = .94, r = .57	Güneri, 2017

Güçlü Yönler

• Kısa ve uygulanması kolaydır
• Toplam puanı hızlı hesaplanır
• Tedavi sürecinde değişimi izlemeye uygundur
• Anksiyetenin somatik ve panik benzeri belirtilerini iyi yakalar
• Türkçe kullanımına ilişkin psikometrik çalışma mevcuttur
• Depresyondan ayırt edici özelliği vardır

Sınırlılıklar ve Dikkat Noktaları

• Tanı koydurmaz - Klinik görüşme ile birlikte değerlendirilmelidir
• Somatik belirti vurgusu yüksektir
• Tıbbi hastalıklarda yanlış yüksek puan riski doğabilir
• Daha bilişsel ağırlıklı kaygı örüntülerinde duyarlılığı sınırlı olabilir
• Faktör yapısı farklı örneklemlerde değişebilir
• Şiddet bantları klinik pratikte yararlıdır ama evrensel tanısal eşik olarak alınmamalıdır

Kaynaklar

• Beck, A. T., Epstein, N., Brown, G., & Steer, R. A. (1988). An inventory for measuring clinical anxiety: Psychometric properties. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56(6), 893-897. https://doi.org/10.1037/0022-006X.56.6.893
• Fydrich, T., Dowdall, D., & Chambless, D. L. (1992). Reliability and validity of the Beck Anxiety Inventory. Journal of Anxiety Disorders, 6(1), 55-61. https://doi.org/10.1016/0887-6185(92)90026-4
• Osman, A., Kopper, B. A., ve ark. (1997). The Beck Anxiety Inventory: Reexamination of factor structure and psychometric properties. Journal of Clinical Psychology, 53(1), 7-14. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-4679(199701)53:1<7::AID-JCLP2>3.0.CO;2-S
• Kabacoff, R. I., Segal, D. L., ve ark. (1997). Psychometric properties and diagnostic utility of the Beck Anxiety Inventory. Journal of Anxiety Disorders, 11(1), 33-47. https://doi.org/10.1016/S0887-6185(96)00033-3
• Ulusoy, M., Sahin, N. H., & Erkmen, H. (1998). Turkish version of the Beck Anxiety Inventory: Psychometric properties. Journal of Cognitive Psychotherapy, 12(2), 163-172.
• Güneri, E. (2017). Psikolojide Kullanılan Ölçekler. İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları.